Chào mừng quý vị đã đến với Cổng thông tin điện tử huyện Nghi Xuân

Nguyễn Du và nỗi lòng với quê hương Hà Tĩnh

Cỡ chữ

Với hầu hết chúng ta, bắt đầu nhận biết về phong cảnh quê hương từ trong ra: nhà mình, ngõ mình, rồi lan ra làng xã. Ngược lại, Nguyễn Du lại cảm nhận hình ảnh quê hương bắt đầu từ ngoài vào bởi dù quê Tiên Điền nhưng ông sinh ra ở Thăng Long, đến năm lên sáu mới lần đầu về thăm quê. 


Bến Giang Đình nơi năm xưa Nguyễn Du cùng gia đình cập bến về lại quê nhà. Ảnh Internet

Đó là năm 1771, khi Nguyễn Nghiễm được triều đình cho hưu trí, Nguyễn Du cùng gia đình theo võng lọng, ngựa xe về Tiên Điền, cập bến Giang Đình. Và với Nguyễn Du, Giang Đình là phong cảnh đầu tiên của quê hương Tiên Điền mà ông ghi nhận.

Hơn 20 năm sau, từ “mười năm gió bụi” trên quê vợ Thái Bình, sau khi bà vợ họ Đoàn qua đời, với cậu con trai mới vài tuổi, Nguyễn Du về sống những năm “Hùng tâm sinh kế lưỡng mang nhiên”. Chí khí và kế sinh nhai đều mờ mịt, buồn thương trên quê nhà, đã bao lần ông ra ngồi trên bến Giang Đình mà nhớ về quá khứ vàng son:

Về hưu ngày ấy, cha ta

Xe bồ ngựa tứ đã qua bến này

Thuyền kích nước tựa rồng quây

Lọng như hạc báo điềm hay giữa trời

Từ khi xiêm áo qua thời

Khói trên ngọn cỏ ngậm ngùi bờ sông

Trăm năm bao chuyện đau lòng

Tràng An ngày trước, nay không còn gì.

(Giang Đình hữu cảm)

Đó là tâm trạng của Nguyễn Du trong 6 năm sống ở Tiên Điền từ năm 1796-1802. Ông là người đa sầu, đa cảm, mỗi lần phải xa quê là ngoái đầu nhìn lại, vừa rời khỏi quê hương là có cảm giác bơ vơ. Mỗi lần ông phải rời bến Giang Đình, đặt chân lên bờ bắc đã có cảm giác sống nơi đất khách:

Cố quốc hồi đầu lệ

Tây phong nhất lộ trần

Tài qua Long Vĩ thủy

Tiện thị dị hương nhân

(Độ Long Vĩ giang)

(Ngoái nhìn quê, lệ chảy/ Gió tây cuốn bụi đường/ Vừa qua sông Long Vĩ/ Đã thành người tha hương).