Đền Chợ Củi (xã Nghi Xuân) ngày đầu của tháng Chạp năm Ất Tỵ khá nhộn nhịp du khách thập phương. Song, không còn cảnh hàng quán bày tràn lối đi, chủ quán chèo kéo, giành khách như nhiều năm trước. Thay vào đó, không gian hàng quán gọn gàng, lối đi thông thoáng. Các chủ hàng đứng trong quầy niềm nở, vui vẻ chào mời khách. Tất cả khiến không gian chốn thờ tự linh thiêng trở nên trang trọng, văn minh.
Đền Chợ Củi (xã Nghi Xuân).
Bà Nguyễn Thị Hồng (SN 1960, chủ quán Nhung Hồng) người có thâm niên kinh doanh các đồ lễ, sản phẩm tạp hóa trước cổng đền Chợ Củi 35 năm đang thoăn thoắt tay, vừa giao hàng vừa tươi cười với khách.
“Gia đình tôi kinh doanh ở đây từ năm 1991. Lúc đó, đền chưa được khang trang như bây giờ, khách cũng chưa nhiều. Nhưng từ đó cho đến nay, dù buôn bán có lúc nhiều, lúc ít, chúng tôi luôn nghĩ, việc được phục vụ bà con trước “cửa Ông” là niềm vui” - bà Hồng chia sẻ.
Bà Nguyễn Thị Hồng (chủ quán Nhung Hồng ở đền Chợ Củi, xã Nghi Xuân).
Suốt hơn ba thập kỷ gắn bó với di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia đền Chợ Củi, bà Hồng chứng kiến không ít đổi thay. Niềm vui, nỗi buồn đan xen, nhưng điều đọng lại nhiều nhất vẫn là cảm giác được góp phần lan tỏa giá trị di sản.
“Có nhiều người lần đầu về đền, chưa biết soạn lễ thế nào, dâng hương ra sao hay sự tích đền Chợ Củi là gì. Họ hỏi, tôi chỉ dẫn tận tình. Rồi sau đó, năm nào họ cũng quay lại, còn dẫn thêm bạn bè, người thân. Nghĩ rằng, ngoài việc bán hàng, mình còn giúp người ta hiểu thêm về di tích, tôi thấy hạnh phúc lắm” – bà Hồng nói.
Đầu năm 2024, đền Chợ Củi được giao cho Ban Quản lý Dịch vụ công ích và các điểm du lịch huyện Nghi Xuân (cũ) - nay là xã Nghi Xuân quản lý. Dưới sự quản lý của chính quyền, từ cảnh quan, môi trường đến các hoạt động dịch vụ đều được sắp xếp lại bài bản. Không gian tâm linh trang nghiêm hơn, du khách được xe điện đưa đón miễn phí, tình trạng ăn xin, lộn xộn trước cổng đền được chấn chỉnh. Các hộ kinh doanh được bố trí gọn gàng, tập huấn kỹ năng giao tiếp, ứng xử văn minh.
Quán hàng ở đền Chợ Củi hôm nay được sắp xếp quy củ, gọn gàng, văn minh.
“Bây giờ tốt hơn nhiều lần. Chúng tôi hiểu làm như vậy là vì chính mình và vì "cửa Ông". Xã hội ngày càng văn minh, người bán hàng cũng phải học hỏi nhiều để thích ứng, vừa mưu sinh, vừa làm du lịch, quảng bá văn hóa quê hương” – bà Hồng chia sẻ.
Rời đền Chợ Củi khi dòng người hành hương vẫn còn tấp nập, trong không khí rộn ràng mà trang nghiêm của mùa lễ hội, chúng tôi chợt nhận ra một điều - ở mỗi không gian di sản, dù chỉ là người bán hàng hay làm dịch vụ nhỏ lẻ, nếu ai cũng ý thức rằng mình đang góp phần giữ gìn và lan tỏa giá trị văn hóa quê hương bằng chính cách ứng xử của mình, thì di sản ở xã Nghi Xuân sẽ còn đọng lại rất lâu trong lòng du khách.