Thực hiện dân chủ ở cơ sở, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân trong lựa chọn người có đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, Sở Nội vụ Hà Tĩnh đã ban hành hướng dẫn quy trình tổ chức bầu trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố nhiệm kỳ 2026–2031.

Theo Hướng dẫn số 07/HD-SNV ngày 7/10/2026 của Sở Nội vụ Hà Tĩnh, việc bầu trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố phải bảo đảm sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng, sự quản lý của chính quyền, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội; đồng thời đề cao quyền làm chủ trực tiếp của Nhân dân tại cộng đồng dân cư.

Quá trình tổ chức bầu cử phải bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch, đúng quy định pháp luật; không áp đặt, bè phái, cục bộ hoặc vận động trái quy định, gây chia rẽ trong cộng đồng dân cư.

Chặt chẽ về quy trình, công khai trong từng bước

Theo hướng dẫn, chậm nhất 20 ngày trước ngày tổ chức cuộc họp cộng đồng dân cư để bầu trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố, Chủ tịch UBND cấp xã ban hành quyết định tổ chức bầu cử, phối hợp với Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam cùng cấp xây dựng kế hoạch và triển khai thực hiện.

Chậm nhất 10 ngày trước ngày tổ chức cuộc họp, Chủ tịch UBND cấp xã ban hành quyết định thành lập Tổ bầu cử sau khi thống nhất với Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp xã. Tổ bầu cử gồm đại diện Ban Công tác Mặt trận ở thôn, tổ dân phố làm tổ trưởng cùng đại diện các tổ chức đoàn thể, chính trị – xã hội và đại diện hộ gia đình. Người ứng cử trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố không được tham gia Tổ bầu cử.

Danh sách đại diện hộ gia đình phải được rà soát, đối chiếu với dữ liệu cư trú để bảo đảm chính xác. Mỗi hộ gia đình có một đại diện tham gia cuộc họp, thảo luận và biểu quyết theo quy định.

Đối với công tác nhân sự, Ban Công tác Mặt trận ở thôn, tổ dân phố tổ chức họp dự kiến danh sách người ứng cử, báo cáo cấp ủy chi bộ để thống nhất giới thiệu ít nhất một người ứng cử; sau đó hoàn thiện danh sách chính thức và gửi biên bản về UBND cấp xã theo thời hạn quy định.

Cuộc họp bầu trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố phải được thông báo đến các hộ gia đình ít nhất 2 ngày trước khi tổ chức. Việc thông báo có thể thực hiện bằng giấy mời, thông báo trực tiếp, hệ thống truyền thanh, điện thoại hoặc các ứng dụng mạng xã hội hợp pháp đã được cộng đồng dân cư thống nhất thiết lập; đồng thời niêm yết công khai tại nhà văn hóa, điểm sinh hoạt cộng đồng.

Phát huy quyền làm chủ của Nhân dân

Tại cuộc họp, người chủ trì công bố các văn bản liên quan, thông tin về số hộ gia đình, số đại diện có mặt và vắng mặt; đại diện Ban Công tác Mặt trận giới thiệu người ứng cử, trình bày tóm tắt tiêu chuẩn, tiểu sử và quá trình công tác. Các đại diện hộ gia đình được thảo luận, đề xuất, tự ứng cử hoặc đề cử người đủ tiêu chuẩn theo quy định.

Việc biểu quyết có thể thực hiện bằng hình thức giơ tay hoặc bỏ phiếu kín. Trường hợp bỏ phiếu kín, Ban kiểm phiếu gồm từ 3 đến 5 người, được lựa chọn và thông qua theo quy định; quá trình kiểm phiếu phải bảo đảm khách quan, công khai, có đại diện hộ gia đình chứng kiến và lập biên bản đầy đủ.

Người trúng cử phải đạt trên 50% tổng số đại diện hộ gia đình trong thôn, tổ dân phố tán thành. Kết quả được công bố tại cuộc họp; hồ sơ, quyết định của cộng đồng dân cư được hoàn thiện và gửi cơ quan có thẩm quyền theo thời hạn hướng dẫn.

Trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận được quyết định đã được cộng đồng dân cư biểu quyết thông qua, UBND cấp xã xem xét, ban hành quyết định công nhận người trúng cử hoặc quyết định bầu lại theo quy định. Trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố chính thức hoạt động khi có quyết định công nhận của UBND cấp xã.

Để triển khai hiệu quả, Sở Nội vụ đề nghị cấp ủy, chính quyền cấp xã phối hợp chặt chẽ với Ủy ban MTTQ Việt Nam cùng cấp trong công tác chuẩn bị nhân sự, tuyên truyền, hướng dẫn và giám sát quá trình bầu cử; bảo đảm an ninh, trật tự, xử lý kịp thời các tình huống phát sinh, giữ vững đoàn kết trong cộng đồng dân cư.

Theo yêu cầu của Sở Nội vụ, UBND các xã, phường hoàn thành công tác tổ chức bầu trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố nhiệm kỳ 2026–2031 và báo cáo kết quả triển khai về Sở Nội vụ trước ngày 5/12/2026.

Việc tổ chức bầu trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố đúng quy trình, dân chủ, công khai và minh bạch là cơ sở quan trọng để phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, lựa chọn những người có uy tín, trách nhiệm, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động ở cộng đồng dân cư.